Kontinuamente naturalesa ta manda señal. Un ref ku ta bira ménos salú. Awa ku ta kambia di komposishon. Un área ku palu di mangel ku ta krese òf netamente ta resultá bou di preshon. Solamente bo no ta mira e kambionan akí tur ora sin opservashon intensivo.

Wageningen University & Research (WUR) ta yuda hasi e señalnan akí visibel. WUR ta hasi investigashon di naturalesa, awa, klima, agrikultura i ambiente di biba, for di problemátikanan mundial te desafionan lokal na Boneiru. Na Boneiru investigadónan ta hasi uso di e konosementu akí pa komprendé mas mihó loke ta pasando den i rònt di naturalesa di nos isla.

 

Midi loke bo no por mira tur ora

Huntu ku partnernan manera STINAPA, DCNA, WWF Dutch Caribbean i Entidat Públiko Boneiru, WUR ta kolektá dato tokante salú di nos ekosistemanan. Pa esaki nan ta wak entre otro ref di koral, palu di mangel, kama di yerba di laman, kueba i kalidat di awa.

Un parti importante di esaki ta monitoreo di awa di laman i awa den suela. Awa ta konektá partinan grandi di nos isla ku otro. Loke ta sosodé riba tera, finalmente por tin influensia riba kosta i ref. Pa medio di midi kalidat di awa, ta surgi un imágen mas amplio di polushon, prosesonan natural i e efektonan di e medidanan ku nan ta tuma pa protehá naturalesa i medio ambiente.

 

Konosementu ku ta yuda pa hasi mihó eskoho

Bon eskoho ta kuminsá ku informashon konfiabel. Pa e motibu akí organisashonnan di naturalesa, manehadónan i gobièrnunan na Boneiru ta hasi uso di e konosementu akí pa hasi mihó eskoho pa naturalesa i ambiente di biba. Investigashon ta laga nos mira na unda tin oportunidat pa restorashon, na unda ta surgi riesgo i kua ta e medidanan ku tin mas tantu efekto.

E resultadonan ta sostené maneho di naturalesa, maneho di medio ambiente i ehekushon di Plan di Maneho di Naturalesa i Medio Ambiente Hulanda Karibense. Nan ta yuda tambe pa monitoreá i kompará estado di ekosistemanan vulnerabel internashonalmente.

 

Traha riba futuro di Boneiru

WUR ta wak mas leu ku investigashon so. E organisashon ta traha tambe riba solushon ku ta kontribuí na un isla mas fuerte i mas resiliente. Pensa riba restorashon di naturalesa, protekshon di ref di koral, restorashon di kama di yerba di laman, strukturashon resiliente pa klima i utilisashon di fluhonan residual orgániko manera sargassum.

Pa medio di konektá siensia ku konosementu i kolaborashon lokal, ta surgi un mihó imágen di loke Boneiru tin mester di dje. Di e manera akí WUR ta yuda pa supstansiá eskohonan pa Boneiru mas mihó i konektá naturalesa, ambiente di biba i ekonomia na un manera mas fuerte ku otro. Pasobra mas mihó nos komprendé kiko ta kambiando, mas mihó nos por protehá loke tin balor.     

Loke nos ta atendé kuné huntu ku WUR